Naturalizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında realizmin daha ileri bir biçimi olarak ortaya çıkan bir edebiyat ve sanat akımıdır. Realizmin gözlem ve nesnelliğine ek olarak, doğa bilimlerinin yöntemlerini edebiyata uygulamayı amaçlar. Bu akım, insanın kişiliğinin ve davranışlarının kalıtım, çevre ve toplumsal koşullar tarafından belirlendiğini savunur.
Naturalizmin Özellikleri
Naturalist eserlerde, yalnızca gözlem değil, aynı zamanda deneysel yöntem de kullanılır. Yazar, adeta bir bilim insanı gibi davranır. Bu akımın temel özellikleri şunlardır:
- Deneysel Yöntem: Naturalist yazar, insanı ve toplumu bir laboratuvar ortamında inceler gibi ele alır; olayları neden-sonuç ilişkisi içinde açıklamaya çalışır.
- Örnek: Émile Zola – Germinal
- Kalıtım ve Çevre: İnsanın karakteri ve kaderi üzerinde kalıtım (soyaçekim) ve sosyal çevre belirleyici faktörler olarak gösterilir.
- Bilimsellik: Pozitivizmden ve özellikle Darwin’in evrim teorisinden etkilenmiştir.
- Toplumun Alt Kesimleri: Konular genellikle yoksullar, işçiler, toplum dışına itilmiş bireyler gibi hayatın karanlık yönlerinden seçilir.
- Ayrıntıcı Tasvirler: Mekân, karakter ve olaylarda en ince ayrıntıya kadar gerçekçilik vardır.
- Belirlenmişlik (Determinist Yaklaşım): İnsan, özgür iradesinden çok, çevre ve kalıtımın zorunlulukları içinde hareket eder.
Naturalist Edebiyatın Öncü Yazarları ve Eserleri
Batı Edebiyatı:
- Émile Zola – Maden, Nana
- Alphonse Daudet – Jack
- Guy de Maupassant – Yağ Tulumu
Türk Edebiyatı:
- Hüseyin Rahmi Gürpınar – Mürebbiye, Şık
- Nabizade Nâzım – Karabibik
Naturalist eserler, yalnızca bireysel hayatı değil, toplumu ve insan doğasını bilimsel bir gerçeklikle çözümlemeyi amaçlar. Realizm “gerçeği anlatmak” iken, naturalizm bunu bir adım öteye taşıyarak “gerçeğin nedenlerini açıklamak” iddiasındadır.
Edebi Sevgi 
Yorum bırakın